آرم سازمان حفاظت محیط زیست

دنیای امروز و محیط زیست بی روح

 

دنیای صنعتی امروز با تخریب جنگل ها و نابودی فضاهای سبز و پژمردگی و مرگ گل و گیاه روبه روست. پیشرفت بی رویه صنعت، همان گونه که صفا، یک دلی و پیوندهای استوار خانوادگی را از مردم صنعت زده گرفته و روانشان را رنجور و افسرده ساخته است، آخرین روزنه های امید را نیز که جنگل ها و دشت های خرم و مزرعه های سرسبز بود، تباه ساخت و انسان را در میان آهن های خشن، دیوارهای بتونی و دود و آلودگی های گوناگون صنعتی، بی کس و تنها رها کرد. اکنون انسان های بی شماری به سرگردانی، پریشان حالی و افسردگی دچار شده اند که نتیجه شوم و ناخواسته جهان صنعتی است و آرام آرام به فاجعه ای انسانی تبدیل می شود. گفتنی است که دانشمندان، آفات صنعتی را بیش از بلاهای طبیعی دانسته اند. بر این اساس، احیای دوباره محیط زیست و برگرداندن سرزندگی و شادابی زمین به آن، عامل مهمی در ایجاد روحیه نشاط و امید در انسان هاست.

برگرفته از سایت:hawzah.net

نقش خاک در محیط زیست انسان

 

از انواع آلودگی های محیط زیست، آلودگی خاک است. خاک، از منابع مهم طبیعت و پالاینده و تصیفه کننده آن است. بدون خاک سالم، ادامه زندگی ممکن نیست؛ زیرا 95 درصد غذای انسان از زمین تأمین می شود. خداوند، زمین و آسمان و همه نعمت های آن را برای آدمی آفریده و طبیعت را رام و مطیع انسان ساخت تا بتواند هرگونه بهره را از آن ببرد.

«همه عناصر طبیعت، از آنِ همه انسان ها و بلکه همه آفریده های خداوند است و هیچ کس حق نابودی و آلودگی آنها را ندارد. عواملی چون رشد شهرنشینی، ازدیاد زباله های شهری و جذب شدن برخی مواد شیمیایی در خاک، حفاری های معادن، چرای بی رویه دام ها، استفاده از سموم و آفت کش ها و مصرف بیش از حد کودهای شیمیایی، به فرساش و آلودگی خاک و تخریب سطح زمین می انجامد. منابع محیط زیست، از مشترکاتند و همه حق دارند درست و منظم از آنها استفاده بکنند و کسی حق ندارد با آلوده کردن و استفاده نادرست آنها، زیست دیگران را به محیطی غیربهداشتی، دشوار و خطر آفرین تبدیل کند و همه در برابر این عناصر، مسئول هستند.»

 

برگرفته از سایت:hawzah.net

آبادگری در بینش اسلامی

 

در بینش دین اسلام، انسان پیوند ویژه ای با طبیعت دارد. انسان از زمین پدید آمده است و باید حرمت آن را نگه دارد، حفظ حرمت زمین به این است که آن را آباد سازند و از ویرانی در امان دارند. خداوند نیز در قرآن می فرماید: «او شما را از زمین پدید آورد و خواست که آبادانش دارید.» از نگاه قرآن، آبادانی زمین، وظیفه انسان است. خداوند با اینکه طبیعت را رام شده انسان می داند و اینکه می تواند هرگونه بهره برداری از آن بکند، به او هشدار می دهد که به بهانه استفاده از طبیعت، نباید آن را نابود سازد. باید به گونه ای از طبیعت بهره برد که جریان حیات و زندگی بخشی همچنان برای نسل های آینده فراهم باشد.

«آلوده کردن آب ها، از میان بردن پوشش های گیاهی، استفاده بی رویه از چوب جنگل ها، هدر دادن انرژی طبیعی و کوتاهی در بازسازی محیط زیست، در واقع، دور شدن از آموزه های ارزشمند انسانی و الهی است.»

 

برگرفته از سایت:hawzah.net

طبیعت بستر رشد و تعالی انسان

 

طبیعت و محیط زیست، موهبتی خداوندی است که از مجموعه موجودات، منابع و عوامل و شرایط هماهنگی که در اطراف هر موجود زنده وجود دارد و ادامه حیات به آن وابسته است به وجود می آید.

آلودگی محیط زیست بر کیفیت و چرخه طبیعی اثر می گذارد و پی آمدهای زیان باری برای زندگی انسان، حیوان، گیاه و بناها دارد. در جهان امروز، مسئله آلودگی، یکی از مهم ترین و حادترین مشکل تمدن انسانی است و نقش انسان در آلودگی محیط زیست بسیار چشم گیر است. طبیعت، برای بقای نسل بشر آفریده شده است و پیوندی ناگسستی میان انسان و طبیعت وجود دارد.

امام علی علیه السلام این پیوند و پیوستگی انسان با طبیعت پیرامون را به زیبایی بیان می کند:

تقوا پیشه کنید در حق بندگان و شهرها، که شما مسئول هستید؛ حتی از سرزمین ها و چهارپایان. انسان هرگز اجازه ندارد خود را رها و لجام گسیخته و آزاد در بهره برداری از طبیعت بداند و حق ندارد با آلوده کردن و ویران ساختن طبیعت، به آسایش برسد.

فرهنگ اسلامی، طبیعت را گهواره و زمینه ساز پرورش و کمال انسان می داند. ازاین رو، با هر کس که به این عامل، آسیب و زیان رساند و آن را برای رشد بشر ناامن سازد، مقابله می کند. نظام طبیعت، بر اساس حکمت آفریده شده و همه عناصر آن از ابر و باد و مه و خورشید و فلک درکارند تا آدمی در پرتو آنها از مادیت به معنویت برسد و دنیا و آخرت را به شایستگی در خود به کمال برساند.

امام صادق علیه السلام به مُفَضَّل بن عمر می فرماید:

اگر تو جهان آفرینش را با اندیشه و خردت درست ارزیابی کنی، آن را مانند ساختمانی می یابی که همه آنچه آفریده ها به آن نیازمند بوده اند، در آن پیش بینی شده است. آسمان، بسان سقفی است برافراشته؛ زمین بسان فرشی است گسترده؛ ستارگان، چراغ های چیده شده را مانند؛ گوهرها در دل این جهان ذخیره شده اند و همه چیز برای انسان آماده شده و آدمی مانند صاحب خانه ای، همه آنچه هست، در ملک اوست. گونه گونی گیاهان و حیوانات، برای برآوردن منافع و مصالح او تهیه شده است.

پس باید از متاع های گوناگون آن در راه اطاعت خدا و رشد الهی بکوشیم و بهره ببریم.

 

برگرفته از سایت:hawzah.net

جنگل؛ طلای سبز

جنگل، از ثروت های طبیعی و از عناصر مهم حیات وحش هر زمینی به شمار می آید. با قطع درختان و نابودی جنگل ها، به پیشروی آب باران در زمین های صاف کمک و هموار و در نتیجه از ذخیره شدن آب در خاک جلوگیری می شود و به دنبال آن، فرسایش منابع طبیعی آغاز می گردد.

عواملی همچون توجه نکردن به ارزش های زیست محیطی و تنوع زیستی، سامان ندادن به مراکز جمعیتی و مشاغل داخل و حاشیه جنگل ها، بهره برداری بی رویه و غیراستاندارد از درختان و منابع جنگلی و جاده سازی، در سرعت بخشی به تخریب وسیع این منابع ارزشمند بسیار مؤثرند. جنگل، هدیه خدایی و دوست لازم بشر به شمار می رود. هیچ یک از پدیده های طبیعت، به اندازه جنگل در زندگی سالم آدمیان نقش اساسی ندارد. انسان نخستین، تنها در پناه طبیعت توانست به حیات و تولید نسل خود ادامه دهد. آدمی در قبال نگه داری جنگل و نوع بهره وری از آن، مسئول است. بدیهی است که جنگل، فقط متعلق به یک نسل و زمان خاص نیست، بلکه یک سرمایه ملی و جهانی است. در گفتار دینی نیز بارها به اهمیت درخت و درخت کاری و حفظ و پرورش گیاهان اشاره شده است.

پیامبر گرامی اسلام در حدیثی فرمود: «هرکه درختی بنشاند و ثمر دهد، خداوند به اندازه میوه های آن درخت به او پاداش می دهد».

 

برگرفته از سایت:hawzah.net

حفظ طبیعت در جهان بینی اسلامی

یکی از صفات خداوند، حفیظ است و در جهان بینی اسلامی، کل هستی در حوزه حفاظت پروردگار قرار دارد. بر اساس آموزه های دینی، انسان مسلمان نیز باید خود را به این صفت بیاراید و خود را در هر مکان و موقعیتی نگه دارنده و پاسدار امانت ها و نعمت ها از جمله محیط زیست انسانی بداند. پیشگیری از نابودی و تلف شدن طبیعت نیز با رعایت امانت داری و حفاظت امکان پذیر است.

 

پیامبر اسلام زمین را مادر انسان و امین خداوند می داند و می فرماید: «در نگه داری زمین بکوشید و به آن حرمت نهید که مادر شماست. هر کس بر روی آن کار نیک و یا بدی انجام دهد، گزارش خواهد کرد».

 

داشتن چنین نگاهی به طبیعت که پیامبر آن را به پیروان خود می آموزد و نیز خود را فرزند و پرورش یافته دامن او دانستن، در بهره وری درست از آن، اثر فراوان دارد.

 

برگرفته از سایت:hawzah.net

چطور به پاک شدن محیط زیست کمک کنیم؟

هوا و آلودگی آن نقش بسزایی در زندگی جانداران دارد و بدون وجود هوای پاکیزه زندگی انسان‌ها با خطری جدی روبه‌روست. اینها جملاتی هستند که زیاد شنیده‌ایم و می‌دانیم که گاهی آنقدر آلودگی هوا زیاد می‌شود که حتی نفس کشیدن هم سخت است. متاسفانه یکی از مهم‌ترین دلایل آلودگی هوا بی‌ملاحظه‌گی برخی از سرمایه‌گذاران بزرگ است که به جای توجه به وضعیت کره زمین، فقط به پول و بیشتر شدن سرمایه شخصیشان فکر می‌کنند.

 

با زیاد شدن آلودگی‌های محیط زیستی ضرورت سفر بیشتر احساس می‌شود و انسان‌ها به فضایی نیاز پیدا خواهند کرد که بتوانند در آن دمی تازه کرده و از شلوغی‌ها دور شوند. چرا ما سرزمینمان را پاکیزه نکنیم و چرا ما گردشگران را به سمت ایران زیبایمان نکشانیم؟

با این اوصاف ما باید چه کاری انجام بدهیم؟ آیا اصلا کاری از دست ما برمی‌آید یا باید دست روی دست گذاشته و شاهد زیاد شدن بیماری‌های گوناگون باشیم؟

در این مطلب می‌خواهیم چند روش و راهکار را معرفی کنیم که با رعایت آنها وضعیت محیط زیست تا حدودی بهبود پیدا خواهد کرد. شاید هنوز دیر نباشد و بتوانیم هرچند کوچک قدمی برای بهتر شدن وضع زندگی جانداران و به‌خصوص شهرنشینان برداریم. بالا بردن اطلاعات در رابطه با محیط زیست می‌تواند نخستین قدم برای پیشرفت باشد بنابراین ما را تا انتهای این مطلب همراهی کنید.

1-در خرید لوازم الکترونیکی دقت کنید

یکی از روش‌های حفاظت از محیط زیست، دقت در خرید لوازم الکترونیکی و استفاده‌ی بهینه از آنهاست. امروزه انواع لوازم الکترونیکی به راحتی در اختیار مشتری‌ها قرار می‌گیرد. اگر علاقه‌مند هستید به بهبود وضعیت کره زمین کمک کنید بهتر است لوازمی را بخرید که کم مصرف هستند و زیان کمتری به محیط زیست می‌رسانند.

شما می‌توانید شستن لباس‌ها و ظرف‌هایتان-با ماشین ظرفشویی- را به تعویق بیندازید و در ساعات کم‌مصرف کارهایتان را انجام بدهید. همچنین می‌توانید به جای شستن همه‌ی لباس‌ها با آبِ‌گرم آنها را با آب سرد یا ولرم بشویید.

این موضوع در سفرها نیز به کار می‌آید. سعی کنید در طول مسافرت‌های خود لوازم برقی و الکترونیکی خود را همراه نبرید و برای چند روز از همه‌ی آلودگی‌ها دور باشید و فقط از زیبایی‌ها لذت ببرید. استفاده نکردن از لوازم برقی در طبیعت از کوچکترین اقداماتی‌ست که هر گردشگری در طول سفرهایش در راستای بهبود وضعیت محیط زیست می‌تواند انجام بدهد.

2-از اتومبیل شخصی کمتر استفاده کنید

یکی از آسان‌ترین روش‌ها برای کاهش آلودگی‌های محیطی استفاده از وسایل نقلیه‌ی عمومی است. همه به‌راحتی ‏می‌توانند به‌جای استفاده‌ی روزانه از اتومبیل شخصی، با وسایل نقلیه‌ی عمومی به این طرف و آن طرف بروند. این موضوع درباره‌ی سفرها نیز صادق است، مسافرت کردن با وسایل نقلیه‌ی عمومی کمک شایان توجهی به بهبود وضعیت محیط زیست و جلوگیری از آلودگی هوا می‌کند.

پژوهشگران ‏توصیه می‌کنند که کمتر از ایرکاندیشنر اتومبیل‌ها استفاده کنید زیرا این موضوع به لایه‌ی اوزون آسیب می‌رساند. ناگفته ‏نماند که اگر از وسایل نقلیه‌ی عمومی استفاده کنید دیگر لازم نیست که نگران پیدا کردن پارکینگ مناسب باشید. از ‏رانندگان محترم خواهشمندیم که در هنگام بنزین زدن دقت بیشتری به خرج بدهند تا بنزین از باک اتومبیلشان سرریز ‏نشود. البته اگر امکانش را دارید اتومبیل‌هایی بخرید که با برق کار می‌کنند زیرا آلودگی آنها به نسبت وسایلی که سوخت فسیلی مصرف می‌کنند بسیار کمتر است. اگر بتوانید از دوچرخه استفاده کنید نیز کمک زیادی کرده‌اید.

3-کمتر از اجاق‌های هیزمی استفاده کنید

اجاق‌های هیزمی دود زیادی ایجاد می‌کنند، دودی که در درجه‌ی اول برای خانواده‌ی شما ضرر بسیاری دارد و در وهله بعدی به محیط زیست آسیب می‌رساند. انواع اجاق‌های مختلف در بازار عرضه می‌شوند، توصیه می‌کنیم اجاق‌هایی را انتخاب کنید که ضرر کمتری داشته باشند و با سرعت بیشتری غذا را آماده کنند.

4-همگی حافظ محیط زیست باشیم

محیط زیست سالم به گیاهان، حیوانات و جانداران سالم نیاز دارد، اگر این سه عنصر وجود داشته باشند، محیط زیست می‌تواند تا سال‌هایی متوالی سالم و بی‌ضرر باشد. همه می‌دانیم که در چند سال گذشته همه‌ی اهالی زمین با معضلاتی چون گرمایش کره و افزایش بیابان‌ها دست‌ و پنجه نرم می‌کنند بنابراین برای بهبود وضعیت نیز همه باید باهم تلاش کنیم، به همین خاطر پیشنهاد ما برداشتن قدم‌هایی کوچک اما همگانی است، حالا زمان همبستگی و ایجاد عادت‌های خوب در زندگی‌ و سفر است.

5-مصرف مواد شیمیایی را کاهش بدهیم

این روزها مواد شیمیایی و آلاینده در همه جا به چشم می‌خورند و می‌دانیم که این مواد برایمان زیان‌بار هستند. پیشنهاد می کنیم که تا جایی که برایتان امکان دارد از کالاهایی عاری از این‌گونه مواد استفاده کنید. خوشبختانه در حال حاضر سوپرمارکت‌های متعددی وجود دارند که می توانید از آن‌ها کالاهای ارگانیک تهیه کنید. از یاد نبرید که کم شدن مصرف مواد شیمیایی به سرعت می‌تواند روی همه‌ی جانداران تاثیر بگذارد. این عادت خوب را در سفرهایتان نیز از یاد نبرید. راستی با رزرو اقامتگاه‌های سازگار با محیط زیست یا استفاده نکردن از اسپری هم می‌توانید در این راه قدم بگذارید.

6-بازیافت را فراموش نکنید

شیشه، پلاستیک، آلومینیوم، کاغذ و... همه و همه قابل بازیافت هستند. پیش از این که ضایعاتتان را داخل سطل زباله پرتاب کنید، کمی درنگ کرده و به بازیافتش بیندیشید. اغلب زباله‌هایی که توسط انسان‌ها در طول روز تولید می‌شوند قابل بازیافت هستند، حتی اگر فرصتی برای بازیافت ندارید زباله‌های خود را به مراکز بازیافت بدهید. بد نیست یادآوری کنیم که با برخی از پارچه‌های قدیمی می‌توان کیف، پتو و لوازمی از این دست درست کرد، پس کمی با دقت‌تر رفتار کنید. با این کارها تا حدود زیادی در پاکیزگی سواحل، جنگل‌ها و شهرها تاثیر گذاشته‌اید و زمین را برای سفرهای نسل‌های آینده زیبا کرده‌اید.

7-با کاهش کربن به کم شدن آلودگی هوا کمک کنیم

با کم شدن مصرف کربن، آلودگی هوا نیز کاهش می‌یابد. راه‌های بسیاری برای رسیدن به این هدف وجود دارد، برای مثال می توانید دمای آبگرمکن یا شوفاژ خود را پایین بیاورید یا ظرف‌ها را با دست بشویید و از ماشین ظرفشویی استفاده نکنید یا اینکه استفاده از لوازم برقی غیرضروری را تا آنجایی که امکان دارد، کاهش بدهید. اگر همه با هم در راستای کاهش آلودگی هوا اقدام کنیم، شهرنشینان زندگی بسیار باکیفیت‌تری خواهند داشت و لازم نیست در سفرهای بین‌شهری و روزانه‌ی خود گازهای مضر را تنفس کنند.

8-غذای خود را به صورت سنتی آماده کنید

اگر بتوانید غذاهای خود را به صورت سنتی آماده کنید، به مقدار زیادی در پاک شدن محیط زیست تاثیر خواهید داشت. در باغچه‌ی کوچکتان کمی گیاه خوراکی و مفید بکارید تا هم غذایی ارگانیک داشته باشید و هم از مصرف مواد شیمیایی و سموم مختلف در امان باشید. شاید باورتان نشود اما همین قدم کوچک می‌تواند بر سلامت همه‌ی موجودات کره‌ی زمین تاثیرگذار باشد. در حال حاضر در بسیاری از شهرها و کشورهای دنیا رستوران‌های مخصوص خوراکی‌های ارگانیک وجود دارند تا در هر زمانی بتوانید از غذاهای ناب و سالم استفاده کنید.

9-در جستجوی روش‌های جدید برای حفظ محیط زیست باشید

همیشه بازیافت در منزل بهترین روش برای کاهش میزان ورود آلودگی‌ها به محیط زیست است. همه چیز از خانه‌ها آغاز می‌شود اگر هرکسی پیش از خرید وسایل جدید و در زمان دورریختن آنها کمی فکر کند، دنیای بهتری خواهیم داشت؛ همین دو موضوع به ظاهر کوچک نتایج بزرگی خواهند داشت و حتی به جلوگیری از آلودگی آب نیز کمک می‌کند. توصیه می‌کنیم در سفرهایتان کیسه‌ای را با خود ببرید و زباله‌های خود را جمع‌آوری کنید.

10-از آلاینده‌ها دوری کنید

زباله‌ها و هرگونه مواد آلاینده‌ای را در خانه یا اطراف محیط زیستتان رها نکنید. برای داشتن محیط زیستی سالم نباید آشغالتان را در هرجایی رها کنید بلکه سعیتان باید در راستای جمع‌آوری و از بین بردن زباله‌ها باشد. ریختن زباله عواقب وحشتناکی دارد برای مثال موجب آلودگی هوا و آب می‌شود.

فراموش نکنید که همه‌ی روش‌هایی که مرور کردیم در درجه‌ی اول به نفع شما و خانواده‌های عزیزتان خواهد بود. شما می‌توانید در اطرافیانتان تغییر ایجاد کنید.

منبع: greendiary.com

داستان‌هایی در مورد محیط زیست برای کودکان

رؤیای سبز

 

نویسنده و تصویرگر : کریس ون آلس برگ         مترجم : هایده کروبی         ناشر : شرکت انتشارات فنّی ایران، ۱۳۸۴

”والتر به هیچ وجه یکی از طرفداران محیط زیست به حساب نمی آمد. او فکر می کرد تفکیک زباله ها فقط وقت تلف کردن است و هدیه روز تولد دوستش که یک درخت بود مسخره ترین هدیه ای است که می توان به کسی داد.
والتر همیشه جهان شگفت انگیزی را در آینده تصور می کرد که مملو از ربات ها و اختراعات عجیب بود و یک شب وقتی در تخت خود دراز کشیده بود آرزو کرد که آنها را ببیند. او به خواب فرو رفت و رؤیایش به حقیقت پیوست ولی دنیایی که او می دید چیزی نبود که همیشه آرزوی دیدنش را داشت.
خانه های غرق در زباله، دودکش های غول پیکر و ترافیک وحشتناک خیابان ها چیزی نبود که او انتظارش را می کشید.
والتر به زمان حال بازگشت در حالی که تغییر کرده بود و تصمیم گرفت که آینده دیگری برای خود رقم بزند، و این بار نیز در خواب آینده ای دور را دید ولی آینده ای سبز و زیبا.“

کریس ون آلس برگ به وسیله داستان جذاب و تصاویر زیبای خود کودک را به آینده ای می برد که اکنون در حال ساختن آن است و در فضایی مؤثر با خطراتی که زندگی و آینده هریک از ما را تهدید می کند، روبرو می سازد و به او فرصتی می دهد که دوباره راه زندگی خود را انتخاب کند.
این داستان برای کودکان دبستانی مناسب است و می توان از آن برای قصه گویی استفاده کرد ولی باید پیش از این کار حتما در ترجمه کتاب تصحیحاتی صورت گیرد.

برگرفته از سایت : ayat.ir

ادامه نوشته